Алмаазын эрин үеийг эхлүүлсэн алдарт Мирийн уурхайн түүх
Оросын Сибирийн хүйтэн цөлд орших “Мирийн уурхай” бол дэлхийн хамгийн алдартай алмаазын уурхайн нэг юм. Аварга том хэмжээ, хатуу ширүүн цаг уурын нөхцөл, асар их олборлолтоороо алдаршсан энэ уурхайг тойрсон олон сонирхолтой баримт байдаг. Тэр ч бүү хэл уурхайн дээр үүсдэг хүчтэй агаарын урсгалын улмаас нисдэг тэрэг хүртэл дээгүүр нь нисэхийг хориглодог байжээ.
1. Зөвлөлтийн алмаазын эрин үеийг эхлүүлсэн уурхай
1955 онд Якутын мөнх цэвдэгт Мирийн алмаазын ордыг нээснээр Зөвлөлт Холбоот Улс дэлхийн томоохон алмааз үйлдвэрлэгчдийн нэг болох эхлэл тавигджээ. Уурхайн нэр болох "Мир" нь оросоор "энх тайван" гэсэн утгатай.
2. Хүний бүтээсэн хамгийн том нүхнүүдийн нэг
Мирийн ил уурхай 525 метрийн гүн, 1.2 километрийн өргөнтэй. Ийм хэмжээний уурхайг дээрээс харахад аварга тогоо мэт харагддаг бөгөөд дэлхийн хамгийн том хүний гараар бүтээсэн нүхнүүдийн тоонд ордог.
3. Дэлхийн хамгийн хүйтэн уурхайн нэг
Уурхай байрладаг Якутын бүс нутагт өвлийн температур -40 хэмээс доош унах нь энгийн үзэгдэл. Зарим үед -60 хэмд хүрч байсан бөгөөд ийм нөхцөлд техник хэрэгсэл ажиллуулах нь асар хэцүү байжээ.
4. Мөнх цэвдгийг тэсэлж байж алмааздаа хүрдэг байсан
Газрын гадарга олон метрийн гүнд хүртэл хөлдсөн байдаг тул уурхайчид реактив хөдөлгүүрийн халуун урсгал болон тэсрэх бодис ашиглан хөрсийг сулруулж олборлолт хийдэг байв.
5. Жил бүр сая сая карат алмааз олборлодог байжээ
Оргил үедээ Мирийн уурхай жилд 10 сая орчим карат алмааз олборлож байсан нь тухайн үеийн дэлхийн хамгийн өндөр үзүүлэлтүүдийн нэг байв.
6. Олборлосон алмаазын ихэнх нь өндөр чанартай байсан
Уурхайгаас гарсан алмаазын ойролцоогоор 20 хувь нь үнэт эдлэлийн чанартай байсан нь олон улсын зах зээлд маш өндөр үнэлэгддэг байв.
7. De Beers компанийг хүртэл гайхшруулсан уурхай
Тухайн үед дэлхийн алмаазын зах зээлийг хянаж байсан De Beers Group компанийнхан Мирийн уурхайн олборлолтын хэмжээг удаан хугацаанд ойлгож чадалгүй гайхаж байжээ. Учир нь уурхайн хэмжээтэй харьцуулахад үйлдвэрлэлийн хэмжээ хэт өндөр байсан юм.
8. Нисдэг тэрэгний нислэгийг хязгаарлаж байв
Уурхайн аварга нүхний дээгүүр агаарын хүчтэй урсгал үүсдэг гэж үздэг байсан тул нисдэг тэрэг болон жижиг онгоцуудыг дээгүүр нь нисэхээс болгоомжилдог байжээ. Үүнээс үүдэн олон домог, яриа гарсан байдаг.
9. Ил уурхай хаагдсан ч олборлолт үргэлжилсэн
2001 онд ил уурхайн олборлолт зогссон ч алмаазын нөөц дуусаагүй байсан тул дараа нь газрын доорх уурхайн аргаар олборлолтыг үргэлжлүүлсэн.
10. Бүхэл бүтэн хотыг бий болгосон уурхай
Өнөөдрийн Мирный хот бараг бүхэлдээ уурхайн ачаар хөгжсөн. Хотын эдийн засаг, дэд бүтэц, хүн амын өсөлт бүгд Мирийн уурхайтай холбоотой бөгөөд энэ уурхайгүйгээр тус хот өнөөгийн хэмжээнд хүрэхгүй байсан гэж үздэг.
https://www.caak.mn/post/view/43972
