Хар тамхины аюул

2516

 - АРХИДАЛТ, ХАР ТАМХИНЫ АЮУЛ МОНГОЛЧУУДЫН ЭМГЭНЭЛ БОЛОХ НЬ-

 

Сүүлийн үед, хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр хар тамхины талаар өдөр бүр шахуу таагүй ноцтой мэдээллүүд гарах боллоо. Ер нь үүнээс гадна, манай улсын хувьд архидах, архины хэрэглээ, архидан согтууралт хэрээс хэтэрсэн, нийгмийн бүхий л давхаргыг хамарч, үндэсний аюулгүй байдалд нөлөөлөх хэмжээнд хүрснийг дараахь хэдэн тоон үзүүлэлтээс харж болно.

ДЭМБ-ын мэдээлэлд, Монголын таван хүний нэг нь архи хэтрүүлэн хэрэглэгч байдаг гэжээ. Судалгаагаар эмэгтэйчүүдийн 15 хувь нь хэтрүүлэн хэрэглэдэг ба эрчүүдийн 22 хувь нь, эмэгтэйчүүдийн таван хувь нь архинд донтох өвчтэй, өсвөр үеийнхний 60-70 хувь нь уудаг, амссан, согтож үзсэн гэсэн байна. 2012 онд 197 хүүхэд /өсвөр үе/ 2013 онд 200 гаруй хүүхэд эрүүлжүүлэх байранд эрүүлжүүлэгдсэн байна. Манайд нэг хүнд ногдох архины хэмжээ нэг жилд 26-28 л байгаа нь улс орнуудын дунджаас 3-4 дахин их байна. Нэг жилд 1000 гаруй хүн, архины шалтгаантайгаар нас барж, гэмт хэргийн зонхилох хувь нь архидан согтуурлын үүдэлтэй байгаа нь улс, нийгэмд асар их сөрөг үр дагаврыг дагуулж байна.

Гэтэл хар тамхины хэрэглээ, түүнтэй холбоотой гэмт хэргүүд гарч, их архидалтын дараах харанга дэлдэж байгаа нь анхаарал татах ноцтой асуудал мөн. Энэ нь зөвхөн өнөөдөр ярьж, мэдээлж байгаа асуудал биш бөгөөд2000 оноос зохих хэмжээгээр эрч хүчээ авч, 2001-2005 онд хар тамхитай холбоотой хэргээр хэд хэдэн иргэн ял шийтгүүлж байсан. 2000 онд Монгол Улсын Засгийн газраас"Хар тамхи мансууралтай тэмцэх үндэсний хөтөлбөр” батлан гаргасан боловч, хэрэгжүүлэлт нь хангалтгүй болсон. Уг нь энэ үеэс л төр засаг анхаарал хандуулах байсан. Ер нь манайханд, хэнэггүй гэх үү, юу ч гэх юм ямар нэг асуудал гараад буруу тийш даамжирсан, хэвийн хэмжээнээс хэтэрсэн, өнгөрсөн үед нь "Ниргэсэн хойно нь хашгирав” гэгчийн үлгэрээр явдаг, ажилладаг дутагдал гэм биш зан болсон гэхэд хилсдэхгүй. Хар тамхины асуудалд ийм байдлаар хандаж болохгүй. Хар тамхины хэрэглээ, түүнийг дамжуулах, хадгалах асуудал жил дараалан нэмэгдэж байна. 2013 онд гадаадад 38 иргэн хар тамхины хэргээр ял шийтгүүлсэн байна. 2014 онд сар тутам хар тамхитай холбоотой асуудал гарч байна.

Жишээлбэл: хоёрдугаар сард15 хүн холбогдсон, гурван бүлэг этгээдүүдийг шалгаж байгаа тухай, гуравдугаар сард 11 хэрэгт 24 хүнийг шалгаж байгаа тухай, дөрөвдүгээр сард 25-26 насны дөрвөн залууг илрүүлсэн тухай, есдүгээр сард 25-27 насны 12 залууг баривчилсан тухай, аравдугаар сард гурван залууг баривчилсан тухай тус тус мэдээлж байна. Дээрх хэргүүд, бүгд хар тамхи хэрэглэсэн, борлуулсан, дамжуулсан хэргүүд байна. 2014 оны эхний есөн сарын байдлаар хар тамхитай холбоотой хэргээр 99 хүнийг шалгасан байна. Эдгээрийн 70 хувь нь өсвөр үе, залуучууд байгаа нь нэн ноцтой бөгөөд анхаарал хандуулах асуудал мөн. Хавтгайрсан их архидалт дээр нь хар тамхи гэгч аюул нөмрөөд байгааг хаа хаанаа анхаарах цаг болжээ. Архидалт, хар тамхинаас гадна "токсикоманич” буюу харын дон гэж /цавуу, газ бусад химийн бодис үнэртэж мансуурдаг/ мансуурлын бас нэгэн төрөл өсвөр үеийнхний дунд бага биш байгааг тэмдэглэх нь зүйтэй. 2014 онд 11 тохиолдол гарч саатуулагдсан байна. Архидалт/алкоголицм/, наркоманич/